Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Aktualności

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

20210524

Zmarł prof. dr hab. Aleksander Zajda (1937-2021)

Data: 24.05.2021
Zmarł prof. dr hab. Aleksander Zajda (1937-2021)

Z ogromnym żalem i smutkiem zawiadamiamy, że 24 maja 2021 r. zmarł prof. dr hab. Aleksander Zajda (1937-2021), historyk języka polskiego, onomasta, glottodydaktyk, wybitny znawca historii słownictwa prawniczo-sądowego.

Całe swe naukowe życie Profesor Aleksander Zajda był związany z Instytutem Filologii Polskiej, następnie Wydziałem Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i Katedrą Historii Języka i Dialektologii.

Był autorem licznych i ważnych publikacji naukowych z zakresu historii polskiego słownictwa, której poświęcił swe najważniejsze studia leksykalne. Był również współautorem opracowań zbiorowych z dziedziny onomastyki historycznej oraz kultury języka polskiego, zwłaszcza w zakresie ortoepii. Wiele lat swej naukowej pracy poświęcił zagadnieniom dydaktyki polonistycznej, którą czynnie uprawiał podczas licznych pobytów zagranicznych. Popularyzował biblistykę, zwłaszcza w zakresie najstarszych polskich przekładów Pisma Świętego.

Historii słownictwa prawniczego poświęcił całe swe naukowe życie, pozostając w tej dziedzinie uznanym autorytetem. W 1963 r. obronił pracę magisterską Nazwy urzędników w XVI w., poszerzoną do druku w 1970 r. w postaci monografii Nazwy urzędników staropolskich (do roku 1600).  

Pracę doktorską na temat Nazwy staropolskich powinności feudalnych, danin i opłat (do 1600 r.) obronił w 1975 r. Na podstawie publikacji Staropolska terminologia prawnicza (do 1500 r.), uzyskał w 1991 r. stopień doktora habilitowanego. Kontynuując badania nad historią słownictwa polskiego, wydał Studia z historii polskiego słownictwa prawniczego i frazeologii, które stały się podstawą uzyskania przez Niego w 2002 r. tytułu naukowego profesora. Te interdyscyplinarne prace z zakresu językoznawstwa polonistycznego i historii zdobyły uznanie nie tylko językoznawców, ale i historyków różnych specjalności.

Równolegle z zainteresowaniami leksykologicznymi prowadził intensywną i długoletnią działalność glottodydaktyczną, zdobywając w latach 1965-1971 doświadczenie jako lektor języka polskiego w II Pekińskim Instytucie Języków Obcych w Pekinie, następnie w Martin Luther Universität w Halle/Saale. W latach 1982-1997 pracował na stanowisku Gastdozent für Polnisch w Instytucie Slawistycznym uniwersytetu kraju Saary w Saarbrücken oraz jako associate professor języka, literatury i kultury polskiej w Hankuk University of Foreign Studies w Seulu.

Owocem doświadczeń w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego są dwa podręczniki Jego autorstwa: Mary i John Brown w Polsce (1981) oraz Lekcje polonistyczne (1997).

Profesor Aleksander Zajda brał udział w powstawaniu najważniejszych dla historii językoznawstwa polonistycznego opracowań zbiorowych. Był współautorem haseł Słownika staropolskich nazw osobowych (red. W. Taszycki, 1965-1987), autorem wstępu do Słownika wymowy polskiej (red. M. Karaś, M. Madej, 1977), współautorem Bibliografii dialektologii polskiej do 1975 r. (red. J. Strutyński, 1981) oraz od 2001 r. doradcą naukowym w zakresie słownictwa prawniczo-sądowego w Słowniku polszczyzny XVI w.(red. M. R. Mayenowa i inni).

Za swe prace naukowe i dydaktyczne był wielokrotnie nagradzany, m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

Był aktywny naukowo do końca swoich dni, pracując nad historią polskiego słownictwa, której poświęcał się z pasją uważnego badacza. Pożegnał się z nami tekstem w tomie Niepodległa wobec języka polskiego (2019), publikując referat o kształtowaniu się słownictwa administracyjnego i prawniczego po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, wygłoszony na organizowanej przez Katedrę Historii Języka i Dialektologii naszej ostatniej, wspólnej konferencji.

Zapamiętamy Go jako człowieka o wielkiej skromności, za którą kryła się Jego Wielkość; zawsze serdecznego, z radością i entuzjazmem dzielącego się swą pasją, zawsze z uwagą i życzliwością pochylonego nad młodszymi Kolegami.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w piątek 4 czerwca 2021 roku o godz. 11.00
          w nowej kaplicy na cmentarzu Batowickim w Krakowie (Prądnik Czerwony).